ORTADOĞU’DAKİ SAVAŞ VE KÜRESEL EKONOMİ

Ortadoğu’da patlak veren savaş, yalnızca bölgeyi değil tüm dünyayı huzursuz etti. İran’ın azot ve gübre üretiminde dünya sıralamasında üst sıralarda yer alması, gıda ve sebze maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Gıda fiyatları yükselirken enerji piyasası da aynı şekilde dalgalanıyor; mazot ve petrol fiyatlarındaki artış küresel ekonomiyi sarsıyor.  

Amerika’da ise iç siyaset giderek sıkışıyor. İsrail’in peşine takılarak savaşa girilmesi, içeride ciddi tartışmalara yol açtı. Başkan Trump’ın önümüzdeki günlerde savaştan çekilme yönünde açıklama yapabileceği konuşuluyor. Ancak bu ihtimal bile piyasalardaki belirsizliği ortadan kaldırmıyor.  

Turizm açısından Ortadoğu’nun en güvenli adresi olarak görülen Dubai bile saldırılardan nasibini aldı. Oteller fiyatlarını düşürmek zorunda kaldı. Bu durum, bölgede güvenlik ve huzurun tamamen kaybolduğunu gösteriyor.  

Savaşın etkileri yalnızca siyasi değil, ekonomik açıdan da yıkıcı. Petrol fiyatları 70 dolardan 95 dolara yükseldi. Bu artış, kahveden uçak biletine kadar her alanda zam demek. Amerika’da bir kutu kahvenin 11 dolardan 16 dolara çıkması, halkın tepkisini artırıyor.  

İran’ın en büyük açığı istihbarat. İçeriden dışarıya sızan bilgiler önlenirse, İsrail ve Amerika’nın eli kolu bağlanacak. Bu noktada İran’ın “Amerikan şeytanı ve İsrail şeytanı” söylemiyle Kudüs serbest kalana kadar savaşacağını ilan etmesi, bölgedeki gerilimi daha da artırıyor.  

Avrupa Birliği ülkeleri yakıt sıkıntısı çekmeye başladığında ambargoyu kaldırıp Rusya’nın kapısını çalabilir. Rusya da kendi fiyatları üzerinden satışa başlayacaktır. Bu durumda Amerika’nın nasıl bir strateji izleyeceği merak konusu.  

Pentagon’un savaşın başlamaması yönündeki uyarılarına rağmen, İsrail lobilerinin etkisiyle ABD bu sürece dahil oldu. Şimdi ise işin içinden çıkmakta zorlanıyor. Artan petrol fiyatları ve cephede yaşanan kayıplar, Trump’ın siyasi geleceğini de tartışmaya açıyor.  

Trump, göreve geldiğinde “dünya ekonomisini güzelleştireceğim ve barış getireceğim” demişti. Bugün ise ne barış var ne de ekonomik istikrar. Ortadoğu’daki savaş, kıyamet gibi bir tabloyu önümüze koyuyor: güvenlik yok, huzur yok, ekonomi ise çöküşe sürükleniyor.